Hinder door een bromtoon

Geluid ontstaat door trillingen in de lucht. Het aantal trillingen per seconde noemen we de frequentie, die wordt uitgedrukt in Hertz (Hz). Hoge tonen hebben veel trillingen per seconde. Lage tonen hebben weinig trillingen per seconde. 

Mensen kunnen geluid horen tussen de 20 Hz en 20.000 Hz. Laagfrequent geluid is een geluid met hele lage tonen die langzaam trillen, tussen de 20 en 125 keer per seconde (Hertz). Hoe minder trillingen per seconde, hoe lager de toon klinkt. Nog lagere geluiden noemen we ‘infrasoon geluid’. Dat zijn geluiden met een frequentie van minder dan 20 Hz. Dit geluid kun je niet horen, maar je kunt het wel voelen, bijvoorbeeld als druk op je oren.

Een bromtoon kan komen door laagfrequent geluid, maar niet altijd. Laagfrequent geluid is bijna overal aanwezig. Binnen in huis komt het geluid bijvoorbeeld van de computer, wasmachine, koelkast, ventilatiesystemen of warmtepomp. Buiten gaat het vaak om motoren van vrachtauto’s, boten of vliegtuigen. Maar ook om transformatoren, koel- en airco-installaties. In de natuur komt laagfrequent geluid ook voor, bijvoorbeeld bij storm, onweer of golven op het strand. Geluiden in het lichaam, bijvoorbeeld slikken, of bloedstromingen in aders, zijn voor een groot deel ook laagfrequent.

Vaak is het moeilijk om de oorzaak van de bromtoon buiten je huis te vinden. Dit komt doordat lage tonen zich verder verspreiden dan hoge tonen. Hoe verder je van de geluidsbron bent, hoe meer hoge tonen verdwijnen. Er blijft alleen een brommend geluid over. Ook houden muren, isolatie en geluidschermen vooral hoge tonen tegen, terwijl lage tonen er makkelijker doorheen gaan. Hierdoor is het moeilijk te bepalen waar laagfrequent geluid vandaan komt. 

Er bestaan op het moment geen wettelijke regels voor laagfrequent geluid in Nederland. Dit maakt het moeilijk om maatregelen te verplichten, ook als de bron bekend is. Alleen wanneer de wettelijke regels voor het geluidsniveau (in decibellen) overschreden worden, kunnen gemeenten of de provincie maatregelen treffen. Echter kan laagfrequent geluid ook al overlast veroorzaken bij een laag geluidsniveau. Vaak is degene die last heeft van het geluid afhankelijk van het begrip en medewerking van degene die het geluid veroorzaakt.

Het nauwkeurig meten van laagfrequent geluid kan ingewikkeld en kostbaar zijn en vereist soms speciale apparatuur en kennis. Metingen worden meestal ’s avonds gedaan omdat dan de meeste overlast of hinder optreedt. Ook zijn er ’s avonds minder andere geluiden uit de omgeving die de uitslag van de metingen kunnen beïnvloeden. 
 

Soms heeft een bromtoon een medische oorzaak, zoals oorsuizen (tinnitus). Iemand hoort dan constant of wisselend een geluid in het oor of hoofd (bijvoorbeeld piepen, fluiten, suizen, brommen of zoemen) zonder dat er een geluidsbron in de omgeving is. Ook kan een bromtoon druk op de oren of oorpijn geven.

De huisarts kan verwijzen naar een KNO-arts (keel-neus-oor) voor verder onderzoek. Neem deze informatie mee op gesprek bij de huisarts.  Met een verwijzing van de huisarts kun je ook terecht bij Adelante voor een onderzoek naar lichamelijke oorzaken. 

In de brochure ‘Ik hoor een bromtoon’ staan tips en adviezen om de hinder door een bromtoon te verminderen. Voor aanvullende informatie over laagfrequent geluid kun je ook terecht op  GGD Leefomgeving. 

Woon je in Limburg en heb je klachten over een bromtoon in je omgeving? Neem dan contact op met het team Milieu & Gezondheid van GGD Zuid-Limburg. Wij werken samen met de omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) en Adelante om hinder door een bromtoon samen aan te pakken.