Jodiumtabletten

Alle huishoudens met kinderen tot 18 jaar die binnen 20 tot 100 kilometer van een kerncentrale wonen krijgen in oktober 2017 jodiumtabletten van de Nederlandse overheid. Het maakt niet uit of dit een Nederlandse, Belgische of Duitse kerncentrale is. De jodiumtabletten worden per post verstuurd. Dat heeft de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in april 2017 per brief aan de Tweede Kamer laten weten. Heel Zuid-Limburg ligt binnen de zone van 20-100 kilometer van de kerncentrale van Tihange in België.

Na de distributie kunt u bij de drogist en apotheek terecht

Mensen die niet tot de doelgroep behoren, maar toch jodiumtabletten in huis willen hebben,  kunnen na de distributie jodiumtabletten kopen bij de apotheek en drogist. Denk bijvoorbeeld opa’s en oma’s die regelmatig op de kleinkinderen passen. Ook zwangere vrouwen kunnen ter bescherming van hun ongeboren kind jodiumtabletten kopen bij de apotheek of drogist.
De organisatie van de distributie en de informatievoorziening aan de bevolking zijn in handen van het ministerie van VWS.

Jodiumtabletten zijn niet voor iedereen zinvol

Of jodiumtabletten zinvol zijn hangt af van je leeftijd en woonafstand tot een kerncentrale. In een ring van 20-100 km rondom een kerncentrale is er geen reden om mensen boven de 18 jaar van jodiumtabletten te voorzien om de volgende redenen:

  • Leeftijd: de schildklier van (ongeboren) kinderen is gevoeliger voor radioactief jodium dan die van volwassenen. Zij hebben dus het meeste baat bij de beschermende werking van jodiumtabletten.
    Hoe ouder iemand is, hoe kleiner de kans op schildklierkanker door blootstelling aan radioactief jodium.
    De risico’s op bijwerkingen van jodiumtabletten nemen toe naarmate mensen ouder worden. Denk daarbij aan de ontwikkeling van allergieën of problemen met de schildklier.
  • Afstand tot kerncentrale: bij een kernongeval neemt het risico op besmetting met radioactief jodium af naarmate mensen verder van een kerncentrale wonen.

Er is geen concrete dreiging

Er is geen concrete dreiging van een kernongeval. De Nederlandse overheid verspreidt  de jodiumtabletten om voorbereid te zijn op de zeer kleine kans op een kernongeval. Ook wil Nederland bij een kernongeval dezelfde maatregelen kunnen nemen als onze buurlanden.

Meer vragen over jodiumtabletten

Hoe werken jodiumtabletten?

Bij een stralingsongeval kunnen radioactieve stoffen vrijkomen. Een voorbeeld van zo'n radioactieve stof is radioactief jodium. Radioactief jodium kan via inademing, de huid of het eten van besmet voedsel in het lichaam terechtkomen en door de schildklier worden opgenomen.
Radioactief jodium wordt vooral in de schildklier van jonge kinderen opgenomen en kan leiden tot schildklierkanker. Door het innemen van een jodiumtablet raakt de schildklier verzadigd met ‘gewoon’ jodium waardoor de schildklier geen radioactief jodium meer opneemt. Het risico op schildklierkanker neemt daardoor af.

Bieden jodiumtabletten volledige bescherming tegen radioactieve straling?

Jodiumtabletten beschermen alléén tegen de gevolgen van radioactief jodium. Ze bieden geen bescherming tegen andere radioactieve stoffen/straling. Daarom kan de overheid ook andere beschermende maatregelen afkondigen zoals schuilen en maatregelen om te voorkomen dat voedsel dat besmet is met radioactieve stoffen wordt geconsumeerd.

Wanneer moet ik een jodiumtablet innemen?

Een jodiumtablet moet op het juiste moment worden ingenomen, anders is er geen bescherming. De overheid geeft het juiste moment aan. Het heeft geen zin nu al een jodiumtablet in te nemen voor het geval dat …

Zijn de maatregelen afgestemd met de buurlanden?

Landen in Europa hanteren verschillende preparatiezones voor beschermingsmaatregelen rond kerncentrales. Dit geldt ook voor Nederland, België en Duitsland. In deze landen staan kerncentrales vlak bij de grens. De gevolgen van een incident met één van deze installaties kunnen het buurland treffen. De Nederlandse overheid heeft daarom besloten dat Nederland bij een stralingsincident vergelijkbare maatregelen wil kunnen treffen als België en Duitsland. De maatregelen zijn bovendien in lijn met de laatste internationale inzichten. Het uitdelen van jodiumtabletten is een van de maatregelen.

Wie krijgen er in Nederland jodiumtabletten?

Nederland heeft de gebieden waarbinnen een of meerdere beschermingsmaatregelen worden voorbereid afgestemd met Duitsland en België. In Nederland geldt voor jodiumtabletten het volgende:

  • Binnen 20 km (eerste ring) rond een kerncentrale worden jodiumtabletten vooraf uitgereikt aan mensen tot 40 jaar en zwangere vrouwen (vanwege het ongeboren kind). Boven de 40 jaar bestaat er op basis van wetenschappelijk onderzoek geen meerwaarde van het slikken van jodiumtabletten.
  • Binnen 100 km (tweede ring) rond een kerncentrale komen mensen tot 18 jaar en zwangere vrouwen in aanmerking voor jodiumtabletten. De schildklier van (ongeboren) kinderen is gevoeliger voor radioactief jodium, waardoor ook op grotere afstand, bij een geringere blootstelling, jodiumtabletten effectief kunnen zijn.
Waarom is er een verschil in leeftijd tussen de eerste en tweede ring?

Bij een stralingsongeval kunnen radioactieve stoffen vrijkomen, waaronder radioactief jodium. In het algemeen geldt: hoe verder van de plaats van het ongeval, hoe lager de blootstelling aan radioactieve stoffen. Kinderen tot 18 zijn het meest kwetsbaar voor radioactief jodium. Daarom geldt voor hen het grootste distributiegebied. Mensen tussen de 18 en 40 zijn minder kwetsbaar. Daarom krijgen zij enkel jodiumtabletten als ze dicht in de buurt van een kerncentrale wonen, dat wil zeggen binnen 20 km.