U bevindt zich op:Burgers Milieu en gezondheid  Hoogwater en gezondheidsrisico's

Hoogwater en gezondheidsrisico's

De wateroverlast in onze regio heeft er op sommige plaatsen voor gezorgd dat verontreinigd slib is achtergebleven. Contact met verontreinigd slib of water brengt gezondheidsrisico's met zich mich. De GGD geeft adviezen om blootstelling aan slib te voorkomen en wat te doen bij klachten na blootstelling aan eventuele verontreinigingen. 

Adviezen om bootstelling aan slib te voorkomen

  • Zorg ervoor dat duidelijk zichtbare lagen achtergebleven slib worden opgeruimd.
  • Zorg ervoor dat kinderen niet in (met) slib spelen.
  • Eet geen gewassen (moestuinen) die onder water hebben gestaan. Verwijder het zichtbare slib uit moestuinen om ze weer geschikt te maken voor het verbouwen van gewassen.
  • Gebruik overstroomde particuliere waterputten niet voor drinkwater, in verband met een mogelijke bacteriële verontreiniging.
  • Met vragen over akkerbouw en veehouderij kunt u terecht bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Adviezen infectieziektebestrijding 

  • Slib en overstromingswater kunnen besmettelijke ziekteverwekkers bevatten die soms maag en darmklachten (koorts, braken, diarree) veroorzaken. Vermijd contact en inslikken. Neem bij klachten contact op met de huisarts.
     
  • In periodes van vochtig warm weer, maar ook na wateroverlast en overstromingen, kunnen  legionellabesmettingen optreden. Neem bij klachten (griepachtige verschijnselen met koorts, hoest, spierpijn en/of maag en darmklachten) contact op met de huisarts. Griepachtige ziekteverschijnselen kunnen ook worden veroorzaakt door andere ziekteverwekkers, zoals COVID-19 of de ziekte van Weil. Het risico op COVID-19 kan verhoogd zijn bij mensen die tijdens de overstromingen (tijdelijk) in een groepsopvang zijn verbleven. 
     
  • Er kunnen na contact met puin, slib of overstromingswater infecties optreden van de huid of weke delen. Vooral mensen met huidafwijkingen (bijvoorbeeld eczeem, open wondjes) kunnen hier last van krijgen. Vermijd direct huidcontact en gebruik handschoenen waar nodig. Mensen die niet of onvolledig zijn gevaccineerd tegen tetanus lopen bij contact met puin of slib risico op tetanus. Neem bij klachten of huidletsels contact op met de huisarts.

Verblijven of recreëren in Zuid-Limburg?

In sommige gemeenten is een noodverordening van kracht en is recreëren niet toegestaan in bepaalde gebieden. Gaat u wandelen of anders recreëren in Zuid-Limburg? Check vooraf de website van de betreffende gemeente en/of de website van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Meer informatie

De unit Medische Milieukunde (MMK) heeft een lijst met veelgestelde vragen opgesteld. 
Staat uw vraag hier niet bij, bel dan tijdens kantooruren de unit Medische Milieukunde 

088 - 8805070 

milieu@ggdzl.nl

Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe groot is de kans dat ik ziek word na contact met het vervuilde slib en/of water?

De kans dat u ook daadwerkelijk ziek wordt, na contact met het slib of water is klein. Alleen als u dagelijks, gedurende langere tijd contact heeft of als er niet goed opgeruimd wordt loopt u meer risico.

Wat kan er in het slib en in het water van de Maas, Geul, Gulp en de zijrivieren en beken zitten?

De ervaring leert dat het kan gaan om zware metalen, polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en minerale oliën.

Lopen kinderen risico’s als ze spelen op plaatsen waar slib is achtergebleven?

Door het intensieve hand-mond-gedrag van kleine kinderen krijgen zij bij het spelen met het slib ook daadwerkelijk kleine hoeveelheden bodem binnen. Geschat wordt dat kleine kinderen 200 milligram grond per speeldag opeten. De GGD heeft een risicoanalyse gemaakt voor kleine kinderen op grond van de slibanalyses van de negentiger jaren. Hieruit blijkt dat het risico bij veelvuldige blootstelling niet geheel uit te sluiten is. Daarom adviseren wij om kinderen niet direct in het slib te laten spelen en op plaatsen waar kinderen veel spelen toe te zien op goede verwijdering van het slib. Denk hierbij aan de tuinen, kinderspeelplaatsen, zandbakken.

Wanneer kinderen of volwassenen wel met het slib in aanraking zijn geweest, is het extra belangrijk om de handen goed te wassen voor het eten.

Als we slib gaan opruimen (vegen, wegspuiten) kunnen we dan gezondheidsklachten krijgen?

Als u de onderstaande maatregelen neemt dan is de kans dat u gezondheidsklachten krijgt zeer klein. Mocht u toch klachten krijgen zoals irritatieklachten, dan zijn deze weer snel voorbij. Als u irritatieklachten op uw huid heeft, spoel deze plek dan goed af met veel lauwwarm water.

Heeft u last van luchtwegklachten zorg dan voor frisse lucht. Ga naar buiten of zet ramen en deuren zoveel mogelijk open om te ventileren. Blijven de klachten aanhouden neem dan contact op met uw huisarts. Er kan ook een andere oorzaak zijn.

Voorzorgsmaatregelen:

  • Lange kleding
  • Handschoenen
  • Laarzen
  • Veiligheidsbril
  • Mondmasker (zoals bij Corona)

Hygiëne maatregelen:

  • Handen/gezicht wassen met water en zeep
  • Regelmatig kleding verschonen en wassen (bij voorkeur op hogere temperatuur)
  • Raak ogen/mond en neus niet aan met ongewassen handen
  • Let op met eten/drinken
  • Bij uittrekken en afdoen van beschermingsmiddelen let op met hygiëne, tip: handschoenen en mondmasker als laatst uit trekken.
Wat moeten we met het bij elkaar geveegde slib doen?

Neem contact op met uw gemeente om na te gaan hoe u dit het beste kunt afvoeren.

Mijn huis is schoongemaakt maar het stinkt nog steeds. Is dit slecht voor mijn gezondheid?

Als het water uit de woning is verdwenen en het slib en andere afvalresten zijn opgeruimd, kunnen de stoffen die stank veroorzaken u niet meer ziek maken. Dit neemt niet weg dat de geur wel hinderlijk kan zijn. Het ervaren van geurhinder is ook een nadelig gezondheidseffect en kan bij sommige mensen leiden tot indirecte gezondheidseffecten zoals hoofdpijn of misselijkheid. Goed blijven ventileren, indien nodig geholpen door bijvoorbeeld bouwventilatoren, is daarom belangrijk.

Mijn huis zal nog lang vochtig zijn, met mogelijk schimmelvorming tot gevolg. Kan ik hier ziek van worden?

Vocht- en schimmelplekken in de woning kunnen gezondheidsklachten veroorzaken of bestaande klachten verergeren (zie ook www.ggdzl.nl/gezondwonen). Voor een goede gezondheid van bewoners is het belangrijk dat er geen vocht en schimmel in woon- en slaapvertrekken van een woning aanwezig zijn. Dus is het belangrijk om zowel overdag als ’s nachts te zorgen voor verse lucht in de woning. U kunt onder andere ventileren door ramen open te zetten maar ook door een mechanisch ventilatiesysteem (indien aanwezig) aan te zetten. Daarnaast adviseert de GGD om ook mogelijkheden te bekijken om dit proces te versnellen: bijvoorbeeld bouwventilatoren en ontvochtigers. Mensen met bestaande luchtwegklachten of andere ziektes wordt geadviseerd om in overleg met de huisarts te bekijken of een verblijf in een (tijdelijk) vochtige woning verantwoord is.

Wat zijn de risico’s bij consumptie van gewassen die het komende seizoen geplant worden?

Gewassen die na terugtrekking van het water geplant of gezaaid gaan worden en later in het jaar geoogst worden.

Wat de consequentie is voor de gewassen die geteeld worden op met slib verontreinigde grond is vooraf niet met zekerheid te zeggen. Opname in gewassen van schadelijke stoffen uit de bodem is behalve van het bodemgehalte, afhankelijk van de bodemeigenschappen, het soort gewas, diepte, aard van de verontreiniging en van de zuurgraad van de bodem. Uit eerder onderzoek van gewassen op ondergelopen Geuloevers en van de Universiteit Maastricht in proeftuinen na de Maasoverstromingen in de negentiger jaren, is gebleken dat de gehalten aan zware metalen niet of nauwelijks hoger zijn t.o.v. de normaal in Nederland gevonden gehalten. Wanneer schoonmaak plaatsvindt volgens het advies zal de verontreiniging weinig gevolgen hebben voor gewassen die hier geteeld zullen worden. Het slib dat achterblijft in de eerder ondergelopen gebieden is doorgaans niet meer verontreinigd dan de reeds aanwezige bodem. In gebieden die voor het eerst onderliepen kan de bodemkwaliteit iets slechter worden.

Wat kan ik zelf doen om mijn moestuin weer gereed te maken voor het verbouwen van gewassen?

Verwijder al het zichtbare slib. Bij de gemeente kunt u navragen hoe u dit slib het beste kunt afvoeren. Naast het verwijderen van het slib is het belangrijk dat grond waarin men gewassen wil gaan telen niet zuur is (pH ≥ 7, eventueel bekalken) en goed bemest wordt, omdat daarmee voor een groot deel voorkomen wordt dat zware metalen in de planten worden opgenomen.

Zijn er in de ondergelopen gebieden risico’s bij consumptie van drinkwater uit particuliere putten?

Ja. Want het kan niet worden uitgesloten dat tijdens het hoogwater enkele particuliere drinkwaterwinningen microbieel verontreinigd zijn. Wanneer water uit een particuliere winning voor huishoudelijk gebruik bedoeld is, kan humane blootstelling en daarmee gepaard gaande mogelijke risico’s niet worden uitgesloten.

Kan ik vlees(producten), eieren en zuivel afkomstig van vee geweid op met slib verontreinigd grasland nog eten?

Drinken van melk of eten van eieren en vlees blijft gewoon mogelijk.

Advies van het RIVM, na overleg met Wageningen Food Safety Research voor veehouders:

  • Twee maanden binnen houden van klein vee is niet nodig.
  • Alvorens de dieren weer in de wei te laten, dient de wei geïnspecteerd te worden en waar mogelijk dienen restanten slib weggehaald te worden, bijvoorbeeld door daar waar mogelijk het weiland te besproeien danwel om een regenbui af te wachten.
  • In geval eieren worden gegeten van eigen pluimvee, wordt geadviseerd om de dieren te voeren vanuit een bak en om het voer niet over de grond uit te strooien.